Sıfır Aldığım Ürün Bozuk Çıktı! Tamir mi, İade mi?

3. İçerik

Giriş: "Ayıplı Mal" Nedir? Sadece Kırık Olması Gerekmez

Hukukumuzda "Ayıplı Mal"; ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda yer alan özelliklerden birini taşımayan veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan/kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren maldır. Yani; telefonun hiç açılmaması bir ayıptır; ancak "Su geçirmez" diye satılan saatin su geçirmesi de bir ayıptır. Rengi solan gömlek de, inte ete bağlanmayan tablet de ayıplı mal statüsündedir.

Satıcının "Servise Gönderelim" Tuzağı

Gaziosmanpaşa Aygül Hukuk Bürosu olarak tüketicilerden en sık duyduğumuz şikayet şudur: "Ürünü alalı 3 gün oldu, bozuk çıktı. Mağaza 'Biz iade alamayız, servise gidecek, tamir raporu gelirse bakarız' diyor." Bu, satıcıların tüketicileri yıldırmak için uyguladığı en büyük taktiktir. Oysa 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Madde 11 çok açıktır: Malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda seçim hakkı TÜKETİCİYE aittir, satıcıya değil.

Tüketicinin 4 Seçimlik Hakkı (Kanun Madde 11)

Satıcı size "sadece tamir edebiliriz" dese bile, Kanun size şu 4 haktan dilediğinizi seçme özgürlüğü verir:

1. Sözleşmeden Dönme (Para İadesi): Ürünü verip, ödediğiniz bedelin tamamını faiziyle geri istemek.

2. Ayıpsız Misli ile Değişim (Yenisini İsteme): Ürünün aynısının (veya üst modelinin) sıfır ve hatasız olanıyla değiştirilmesi.

3. Bedel İndirimi: Ayıp oranında indirim istemek. (Ö eğin: Buzdolabının kapağında çizik var ama motoru çalışıyor, iade etmek yerine %20 indirim alıp kullanmaya devam edebilirsiniz).

4. Ücretsiz Onarım (Tamir): Tüm masrafları satıcıya ait olmak üzere tamir edilmesini istemek.

Dikkat: Tüketici bu 4 haktan hangisini seçerse, satıcı bunu yerine getirmekle yükümlüdür. Satıcı, "Ben para iadesi yapmam, tamir ederim" diyemez. Tüketici "Para iadesi" demişse, iade etmek zorundadır.

İspat Yükü Kimde? (İlk 6 Ay Kuralı)

Kanun'un tüketiciye verdiği en büyük güç Madde 10/1'de gizlidir: "Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim tarihinde var olduğu kabul edilir." Bunun anlamı şudur: Ürünü aldıktan 5 ay sonra bozulsa bile, Kanun "Bu ürün baştan beri bozuktu" varsayar. Sizin "Ben bozmadım" diye ispatlamanıza gerek yoktur; satıcının "Tüketici bozdu" (kullanıcı hatası) diye teknik raporla ispatlaması gerekir. İlk 6 ayda ispat yükü satıcıdadır.

Servis Süresi ve İkame Ürün

Eğer "Tamir Hakkınızı" kullanmayı seçerseniz (veya satıcı sizi buna ikna ederse), tamir süresi en fazla 20 iş günüdür.

• Telefon ve Bilgisayarlarda: Eğer tamir süresi 10 iş gününü geçerse, üretici veya ithalatçı, tamir bitene kadar tüketiciye benzer özelliklere sahip yedek (ikame) bir ürün vermek zorundadır.

Gaziosmanpaşa ve Çevresinde Hukuki Süreç

Satıcı seçimlik hakkınızı kullandırmıyorsa; ürün bedeline göre İlçe veya İl Tüketici Hakem Heyetine başvurmanız gerekir. Gaziosmanpaşa'daki mağazalarla veya İstanbul genelindeki satıcılarla yaşadığınız sorunlarda, dilekçenizde "Bedel İadesi" veya "Misli ile Değişim" talebinizi net olarak belirtmelisiniz. Daha fazla bilgi ve emsal kararlar için https://aygulhukukburosu.com/haberler sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

4. Kaynakça

• 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, Madde 8 (Ayıplı Mal Tanımı).

• 6502 Sayılı Kanun, Madde 10 (İspat Yükü - İlk 6 Ay).

• 6502 Sayılı Kanun, Madde 11 (Seçimlik Haklar).

• Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği.

5. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Soru 1: Ürünün kutusunu attım, iade edebilir miyim? Evet. Ayıplı malın iadesi için orijinal kutu veya ambalaj şartı Kanun'da yoktur. Ürünün faturası veya ödeme belgesi yeterlidir. Ancak süreçte ürünün zarar görmemesi için kutunun saklanması önerilir.

Soru 2: İndirimli / Teşhir ürünü aldım, garanti geçerli mi? Evet. Bir ürünün indirimde olması, onun ayıplı (bozuk) olmasını meşrulaştırmaz. Sadece "Defolu Ürün" etiketiyle ve hatası belirtilerek satılan ürünlerde o hata için hak iddia edemezsiniz; diğer arızalar için garanti devam eder.

Soru 3: Servis "Kullanıcı Hatası" dedi ve ücret istedi. Ne yapmalıyım? Servis raporları "kesin hüküm" değildir. Eğer kullanıcı hatası olmadığını düşünüyorsanız, Tüketici Hakem Heyetine başvurun. Heyet, bağımsız bir bilirkişi atayarak ürünü inceler. Servisin "kullanıcı hatası" dediği birçok dosyada bilirkişiler "üretim hatası" tespiti yapmaktadır.

Soru 4: Değişim kararı çıktı ama "Stokta yok" diyorlar. Ne olacak? Eğer aynı ürün stokta yoksa, satıcı size bir üst modelini vermek zorundadır. Veya güncel satış bedeli üzerinden (fatura bedeli değil, bugünkü değeri) para iadesi yapmak zorundadır.