11. Yargı Paketi ve Vergi Usul Kanunu: Enflasyon Muhasebesine "3 Yıllık" Mola

TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen 11. Yargı Paketi, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'na (VUK) eklediği Geçici Madde 37 ile, iş dünyasında tartışmalara neden olan ve teknik zorluklar içeren "Enflasyon Düzeltmesi" uygulamasını geçici olarak durdurmuştur.

Bu düzenleme, şirketlerin vergi matrahlarını doğrudan etkileyen ve muhasebe süreçlerini karmaşıklaştıran enflasyon düzeltmesinin, şartlar oluşsa bile belirli bir süre uygulanmamasını öngörmektedir. Aygül Hukuk Bürosu olarak, yüklediğiniz metnin 45-46. sayfalarındaki bu mali değişikliği analiz ediyoruz.

I. Enflasyon Düzeltmesi Hangi Yıllar İçin Yapılmayacak? (Geçici Madde 37/1)

Kanun koyucu, enflasyonist ortamda mali tabloların gerçek durumu yansıtması için getirilen düzeltme işlemini, uygulama zorlukları nedeniyle ertelemiştir. Buna göre, VUK Mükerrer 298. maddedeki enflasyon düzeltmesi şartları (Yİ-ÜFE artış oranları) oluşup oluşmadığına bakılmaksızın, şu dönemlerde mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacaktır:

1. 2025 Hesap Dönemi: (Geçici vergi dönemleri dahil).

2. 2026 Hesap Dönemi: (Geçici vergi dönemleri dahil).

3. 2027 Hesap Dönemi: (Geçici vergi dönemleri dahil).

Özel Hesap Dönemi Olanlar İçin: Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilen mükelleflerde; 2026, 2027 ve 2028 yıllarında biten hesap dönemleri itibarıyla enflasyon düzeltmesi yapılmayacaktır.

II. Cumhurbaşkanının Süre Uzatma Yetkisi

Kanun, ekonomik konjonktüre göre bu sürenin uzatılabilmesine de imkan tanımıştır. Cumhurbaşkanı, enflasyon düzeltmesi yapılmayacak dönemleri, geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere üç hesap dönemine kadar uzatmaya yetkilidir .

III. Bu Düzenleme Kimleri Kapsamıyor? (İstisnalar)

Getirilen bu "Enflasyon Düzeltmesi Muafiyeti" tüm mükellefler için geçerli değildir. Kanun metninde bir istisna grubu belirlenmiştir:

• Kapsam Dışı Mükellefler: VUK Mükerrer 298. maddenin (A) fıkrasının (9) numaralı bendi kapsamında olan mükellefler (Genellikle bankalar, finansal kiralama, faktoring, finansman şirketleri, ödeme ve elektronik para kuruluşları, sigorta şirketleri vb.) bu düzenlemeden YARARLANAMAZLAR. Bu kurumlar enflasyon düzeltmesi yapmaya devam edeceklerdir.

IV. Teknik Detaylar ve Geçmiş Zararlar

Düzenlemenin uygulanmasına dair teknik detaylar şöyledir:

• Şartların Gerçekleşmediği Dönem Sayılacak: Enflasyon düzeltmesi yapılmayacak bu 3 yıllık dönem (veya uzatılan dönemler), kanunen "enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği dönem" olarak kabul edilecektir.

• Kuyumcuların Durumu: Geçici 33. maddenin dördüncü fıkrası kapsamında olan mükellefler (sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal edenler) hakkında da bu erteleme hükümleri uygulanacaktır.

• Yetki: Uygulamaya ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır.

   

 Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. 2024 yılı bilançosunda enflasyon düzeltmesi yapacak mıyız?

Bu düzenleme 2025 hesap döneminden itibaren başlamaktadır. Dolayısıyla 2024 yılı sonu (31.12.2024) itibarıyla çıkarılacak mali tablolarda enflasyon düzeltmesi yapılması gerekmektedir (Yürürlükteki diğer mevzuata göre aksi bir karar alınmazsa).

2. Bankalar enflasyon düzeltmesi yapacak mı?

Evet. Kanunun istisna tuttuğu (Mükerrer 298/A-9 kapsamındaki) bankalar ve finans kurumları, 2025-2027 döneminde de enflasyon düzeltmesi yapmaya devam edeceklerdir.

3. Şirketim için bu erteleme avantajlı mı?

Enflasyon düzeltmesi, bazı durumlarda şirketlerin vergi matrahını artırarak "gerçekleşmemiş kâr" üzerinden vergi ödenmesine neden olabiliyordu. Bu erteleme, özellikle stoklu çalışan veya duran varlığı yüksek olan ancak nakit akışı sınırlı olan KOBİ'ler için ek vergi yükünü önleyeceği için avantajlı olarak değerlendirilebilir.

4. 2028 yılında uygulama geri gelecek mi?

Mevcut metne göre erteleme 2027 sonuna kadardır. Ancak Cumhurbaşkanı'nın 3 yıl daha uzatma yetkisi bulunmaktadır. Ekonomik şartlara göre 2028'de tekrar değerlendirilecektir.

 Kaynakça

• 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu (Eklenen Geçici Madde 37).

• 11. Yargı Paketi (Genel Kurulda Kabul Edilen Metin - Sayfa 45-46).