11. Yargı Paketi ile Avukatlık Kanunu Değişiklikleri

1. Yargı Paketi ile Avukatlık Kanunu baştan aşağı değişti. Disiplin cezaları (uyarma, kınama, para cezası) ilk kez kanunda tek tek sayıldı. Avukat yargılamalarında istinaf sınırları kalktı mı? Aygül Hukuk Bürosu kurucusu Av. Süleyman Aygül, avukatların hak ve yükümlülüklerini yeniden belirleyen düzenlemeleri Gaziosmanpaşa ve İstanbul hukuk camiası için analiz etti.

11. Yargı Paketi ve Avukatlık Kanunu: Mesleki Standartlar ve Yargılama Usulü Değişti

TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen 11. Yargı Paketi, 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu'nda köklü değişiklikler yaparak disiplin hukukunu netleştirmiş ve avukatların yargılanma usulünde önemli bir hak genişlemesi sağlamıştır. Aygül Hukuk Bürosu olarak, hem meslektaşlarımızı hem de müvekkillerimizi ilgilendiren bu "Mesleki Anayasa" değişikliklerini madde madde inceliyoruz.

I. Avukat Yargılamalarında "Temyiz" Yolu Açıldı (Madde 59 Değişikliği)

Bugüne kadar, avukatların görevden doğan suçları nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) tarafından verilen bazı kararlar kesindi ve Yargıtay'a taşınamıyordu.

Yeni düzenleme ile; Avukatların, avukatlık veya baro organlarındaki görevlerinden doğan veya görev sırasında işledikleri suçlar nedeniyle verilen Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairelerinin kararları hakkında, CMK m. 286/2 hükmü (temyiz yasağı) uygulanmayacaktır.

Av. Süleyman Aygül Yorumu: "Bu değişiklik, savunma hakkının temsilcisi olan avukatların yargılanmasında hukuki denetimin en üst merci olan Yargıtay tarafından yapılmasını sağlayacak, keyfi kararların önüne geçecektir."

II. Disiplin Cezaları Kanunda Tek Tek Tanımlandı (Madde 134-135)

Eskiden genel ifadelerle belirlenen disiplin suçları, artık "Kanunilik İlkesi" gereği tek tek sayılmıştır. Hangi eylemin hangi cezayı gerektirdiği netleşmiştir.

1. Uyarma Cezası Gerektiren Haller

Avukata mesleğinde daha dikkatli davranması gerektiğinin bildirilmesidir. Öne çıkan yeni sebepler:

Hukukla ve kanunlarla ilgisiz açıklamalarda bulunmak.
Meslektaşları hakkında küçük düşürücü ifadelerde bulunmak veya eleştirilerini kamuoyuyla paylaşmak.
Mazeretsiz olarak duruşmaya katılmamak.
Avukatla temsil edilen karşı taraf ile avukatı olmaksızın görüşmek.
Stajyerin eğitimine gerekli özeni göstermemek.

2. Kınama Cezası Gerektiren Haller

Avukata kusurlu sayıldığının bildirilmesidir. Öne çıkan sebepler:

Reklam yasağını ihlal etmek.
Zorunlu müdafilik veya adli yardım görevini yerine getirmemek.
İşin reddi zorunluluğunu veya işi sonuna kadar takip etme yükümlülüğünü ihlal etmek.
Müvekkiline davanın safhaları hakkında bilgi vermemek.
Asgari ücret tarifesinin altında ücret almak.

3. Para Cezası (20.000 TL - 200.000 TL)

Para cezası miktarı artırılmış ve her yıl yeniden değerleme oranında zamlanacağı belirtilmiştir.

Müvekkilinin zararına kendisine veya başkasına menfaat sağlamak (Görevi savsaklayarak).
Meslektaşına fiili saldırıda bulunmak.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına (HAGB) karar verilmiş olsa bile 48. maddedeki suçları işlemek.

4. İşten Çıkarma (Meslekten Geçici Yasaklama)

3 aydan az, 3 yıldan fazla olmamak üzere mesleki faaliyetin yasaklanmasıdır.

Hâkim, savcı, bilirkişi gibi resmi sıfatla görev yaptığı bir işte avukatlık yapmak.
İşten yasaklanma (Madde 155) yasağına aykırı davranmak.

5. Meslekten Çıkarma (Ruhsat İptali)

Ruhsatın geri alınması ve adının levhadan silinmesidir.

Madde 5/1-a bendindeki (yüz kızartıcı vb.) suçlardan veya Madde 56'daki suçtan mahkûm olmak.

III. Tekerrür ve İndirim (Takdiri İndirim) Sistemi Getirildi

Tekerrür: Disiplin cezası kesinleştikten sonra 5 yıl içinde yeni bir disiplin suçu işlenirse, ceza bir derece ağır uygulanır.
- İstisna: İlk defa "Uyarma" alan biri 5 yıl içinde "İşten Çıkarma" gerektiren suç işlerse, meslekten çıkarma yerine işten çıkarmanın üst haddi uygulanır.
Takdiri İndirim: İlk defa disiplin cezası alan avukata, verilecek ceza bir derece hafifletilerek uygulanabilir.

IV. Zamanaşımı Süreleri (Madde 159)

Disiplin soruşturmalarında zamanaşımı süreleri netleştirilmiştir:

Disiplin cezasını gerektirecek eylemin işlenmesinden itibaren 3 yıl geçmişse kovuşturma yapılamaz.
Eylemden itibaren 4.5 yıl geçmişse disiplin cezası verilemez (Mutlak zamanaşımı).
Eğer eylem aynı zamanda bir suç teşkil ediyorsa, daha uzun olan TCK dava zamanaşımı süreleri uygulanır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Avukatım duruşmaya mazeretsiz girmedi, cezası nedir?

11. Yargı Paketi ile Avukatlık Kanunu'na eklenen Madde 135/1-o bendi uyarınca, mazeretsiz olarak duruşmaya katılmamak "Uyarma" cezasını gerektiren bir disiplin suçudur.

2. Karşı tarafın avukatı yoksa onunla görüşebilir miyim?

Avukatlık Kanunu'nun yeni disiplin maddelerine göre; avukatla temsil edilmeyen karşı tarafla görüşülebilir ancak bu durumun müvekkile bildirilmesi zorunludur. Eğer karşı tarafın avukatı varsa, onun haberi olmaksızın asille görüşmek "Uyarma" cezası sebebidir.

3. Disiplin para cezaları ne kadar oldu?

Yeni düzenleme ile disiplin para cezası alt sınırı 20.000 TL, üst sınırı 200.000 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artacaktır.

4. Avukatlar hakkındaki istinaf kararları kesin mi?

Hayır. Madde 59'da yapılan değişiklikle, avukatların görev suçları nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) tarafından verilen kararlara karşı Yargıtay (Temyiz) yolu açılmıştır.

5. Sicilimdeki disiplin cezaları ne zaman silinir?

Meslekten çıkarma dışındaki cezalar; cezanın uygulanmasından itibaren 5 yıl geçtikten sonra, avukatın başvurusu üzerine ve bu sürede yeni ceza almamış olması şartıyla sicilden silinebilir.